Toespraak burgemeester Knip bij de dodenherdenking op 4 mei 2009.

Dames en heren, jongens en meisjes,

Straks zijn we twee minuten stil.
Om te herdenken en om te herinneren.
Dat wat vrijheid kost en hoe broos vrijheid is.
Het wordt nooit gewoon, herdenken op 4 mei.
Altijd zijn er de gedachten aan de slachtoffers, aan het immense verdriet van de
nabestaanden.
Aan de zinloosheid van de oorlog.
Aan het heldhaftige gedrag van de groep mensen die zich verzette.
Vanavond voelen wij ons één met allen die verdriet hebben.
Verdriet om hun geliefden en bekenden die de bevrijding in 1945 niet mochten
meemaken.
Ook na 1945 hebben landgenoten het hoogste offer gebracht.

Onder ons zijn mensen die het allemaal aan den lijve hebben ondervonden.
Hun getal neemt af.
De generatie van nu en straks heeft de opdracht om herdenken op 4 mei niet te
beschouwen als iets van het verre verleden.
Door een actieve houding aan te nemen kunnen we de waarden waar het toen om ging,
het herstel van onze vrijheid, als onze waarden blijven houden.

Dit jaar is het thema voor de 4 mei herdenking; vrijheid en identiteit.
Vrijheid en identiteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
In de Tweede Wereldoorlog bleek hoe ideeën over identiteit de vrijheid kunnen aantasten.
Ook vandaag worden oorlogen uitgevochten waarbij identiteit een grote rol speelt.

Vrijheid en identiteit staan ook op gespannen voet met elkaar.
Beide hebben ruimte nodig
Maar het kan niet zo zijn dat de één zich sterk maakt ten koste van de ander.
Om iets te kunnen zeggen over je identiteit heb je de spiegel van een ander nodig.
Dan kun je vaststellen: zo ben ik, zo ben ik niet.
Zo wil ik zijn en zo wil ik niet zijn.
Die spiegel helpt ons te ontdekken bij wie en wat we ons thuis voelen.
Maar via de ander komen we er ook achter bij wie we ons niet thuis voelen.
Wij en zij.
Soms ervaren we de zij-groep zelfs als een bedreiging voor onze wij-groep.
Zo verandert de ander in een tegenstander en in extreme gevallen zelfs in de vijand.
In iemand die onze identiteit bedreigt en die we om die reden het liefst buitenspel
willen zetten.

Laat de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog een waarschuwing zijn.
Ook toen bracht het uitdragen van de identiteit de vrijheid in gevaar door minachting
en uitsluiting van anderen.
Het spanningsveld tussen vrijheid en identiteit roept vragen op, lastige vragen soms.
Maar het helpt als we bedenken dat we de ander nodig hebben om zicht te krijgen op
onze eigen identiteit.
Het is de kunst om in vrijheid te leren leven met verschillen.
Want uiteindelijk is er altijd meer dat ons bindt dan dat ons scheidt.

Dames en heren, jongens en meisjes,

Vandaag herdenken wij hen die vielen voor onze vrijheid.
Morgen vieren we het feest van de bevrijding.
Laten we ervan genieten dat we in een vrij land leven.
Want vrijheid is niet vanzelfsprekend.
Het is geen natuurlijk gegeven, maar mensenwerk.
Vrijheid is niet alleen aan jezelf denken, maar vrijheid in Almelo en ver daarbuiten
maak je voor elkaar en met elkaar.
Ook nu, in 2009, komt het aan op wat wij doen.
Want vrijheid delen we samen én maken we samen.
Wat doen wij, wat doe ik en … wat doet u?